
Günümüzde girişimcilerin faaliyetlerini sonlandırma kararı alması çeşitli nedenlere dayanabilir: ekonomik nedenler, ortaklar arası anlaşmazlıklar, yeni bir sektöre geçme isteği ya da planlanan hedeflere ulaşılamaması gibi. Her ne kadar bir şirketin kurulması heyecan verici bir süreç olsa da aynı profesyonellik ve dikkatle yürütülmesi gereken bir diğer adım da şirketin kapanış sürecidir. Özellikle şahıs şirketi kapatma işlemleri ile sermaye şirketlerinin tasfiye prosedürleri birbirinden oldukça farklıdır.
Bir şirketin resmi olarak faaliyetlerini durdurması için sadece kapılarını kapatması yeterli değildir. Hukuken varlığını sürdüren bir şirket, vergisel yükümlülüklerine, SGK işlemlerine ve ticaret sicil kayıtlarına devam etmek zorundadır. Bu nedenle kapatma sürecinin ilk adımı, işletmenin bağlı bulunduğu kurumlara resmi bildirimlerde bulunmaktır.
Şirket kapatma işlemi, esasen iki farklı yolla yapılabilir: tasfiyeli kapatma ve tasfiyesiz kapatma. Şirketin mali durumuna ve kapanış gerekçesine göre hangi yöntemin izleneceği belirlenir.
Kurulumu oldukça pratik olan şahıs firmalarının kapanış süreci de diğer şirket türlerine kıyasla daha basittir. Şahıs şirketi kapatma işlemleri için temel olarak vergi dairesine başvuru yapılması gerekir. İşlemler çoğu zaman birkaç gün içerisinde sonuçlanabilir.
Vergi dairesine şahsen gidilerek ya da yetkilendirilmiş mali müşavir aracılığıyla "işi bırakma dilekçesi" sunulur. Ardından vergi levhası ve varsa fatura koçanları iade edilir. Elektronik ortamda belge düzenleniyorsa e-Fatura ve e-Arşiv sistemlerinden çıkış yapılması da gerekir. Son adımda vergi dairesi denetmenleri tarafından işyerine ilişkin son bir yoklama yapılabilir.
Limited şirket nasıl kapatılır sorusu tasfiye ve tasfiyesiz olmak üzere iki temel başlıkta değerlendirilmelidir. En yaygın yöntem olan tasfiye süreci, şirketin genel kurul kararıyla sona erdirilmesiyle başlar. Bu süreçte şirketin borçları ödenir, alacaklar tahsil edilir, aktif varlıklar satılır ve elde edilen gelir ortaklara dağıtılır.
Ticaret sicil müdürlüğüne tasfiye kararı, tasfiye giriş bilançosu ve tasfiye memuru atama kararları sunulur. Aynı zamanda bu bilgiler Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan edilir. İlanlar genellikle 7 gün aralıklarla üç defa yayımlanır. Tasfiye süreci boyunca şirketin unvanına “Tasfiye Halinde” ibaresi eklenir.
Vergi dairesine de ayrıca bilgilendirme yapılır ve tasfiye süresince her yıl tasfiye beyannameleri sunulur. Son beyannamenin ardından “tasfiye kapanış bilançosu” hazırlanarak dosya kapatılır.
Anonim şirket fesih süreci limited şirketlere oldukça benzerdir ancak prosedür açısından daha fazla belge ve kurul kararı gerektirir. Genel kurul kararıyla tasfiye süreci başlatılır. Tıpkı limited şirketlerde olduğu gibi tasfiye memuru atanır, bilanço çıkarılır ve alacak-borç dengesi netleştirilir.
Anonim şirketin tasfiyesi tamamlandığında, kapanış işlemleri Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan edilir. Unvan değişikliği vergi beyannameleri ve SGK çıkış işlemleri tamamlandıktan sonra şirketin tüzel kişiliği sona erer. Süreç, genellikle 6 ay ile 1 yıl arasında değişir.
Şirketlerin, faaliyetlerini sürdürmesi mümkün olmadığında ve alacaklılara ödeme yapılamayacak durumdaysa, mahkeme kararıyla tasfiyesiz kapatma süreci başlatılabilir. Bu tür kapanışlarda şirket ya da ortaklarının kusurunun bulunmaması gerekir.
Borçların ödenememesi, ortaklar arasında geri dönülmez anlaşmazlıklar ya da mali kaynakların tükenmesi gibi “haklı nedenler” tespit edilirse, ticaret mahkemesi şirketin infisahına yani feshedilmesine karar verebilir. Bu karar doğrultusunda şirket, doğrudan ticaret sicilinden silinir.
Şirketin yasal olarak kapanmış sayılabilmesi için bildirimlerin eksiksiz yapılması şarttır. Bu bildirimin yapılacağı başlıca kurumlar şunlardır:
Teknolojik gelişmelerle birlikte birçok bürokratik işlem e-Devlet üzerinden şirket kapatma şeklinde daha hızlı ve kolay hale gelmiştir. Ancak bu hizmet yalnızca şahıs şirketleri için geçerlidir. E-Devlet sisteminde, “Gelir İdaresi Başkanlığı > İşe Başlama ve Bırakma Bildirimi” adımı takip edilerek şahıs firması kapatılabilir.
Sermaye şirketlerinde ise işlem yalnızca sistem üzerinden yapılamaz; yine noter tasdikli belgeler ve ticaret sicili başvuruları gerekir.
Şirket kapatma maliyeti 2025 itibariyle kapatma türüne ve şirket türüne göre değişiklik göstermektedir. Şahıs şirketlerinin kapanışı genellikle ücretsiz olup yalnızca küçük hizmet bedelleri ödenir (mali müşavirlik hizmeti vb.).
Ancak limited ve anonim şirketlerin kapanışı, aşağıdaki maliyet kalemlerini içerebilir:
Bu kalemlere göre 2025 yılı itibarıyla bir limited ya da anonim şirketin kapatılma maliyeti ortalama 10.000 – 30.000 TL arasında olabilir.
Bazı durumlarda tasfiye süreci geri alınabilir. Özellikle şirketin süresi dolduğu için ya da ortakların genel kurul kararı ile sona ermişse ve henüz malvarlığı paylaşımı yapılmamışsa şirketin devamı yönünde karar alınabilir. Ancak bu karar pay sahiplerinin en az %60’ının oyu ile alınmalıdır. Karar alındıktan sonra tasfiye memuru tarafından tekrar ticaret siciline başvuru yapılır ve ilan edilir.
Şirket kapatma sürecinde sadece yasal zorunluluklara değil, aynı zamanda operasyonel ve mali detaylara da dikkat etmek gerekir. Örneğin işçilere olan maaş, kıdem ve ihbar tazminatlarının eksiksiz olarak ödenmesi, kapatılan şirketin ileride işveren sıfatıyla herhangi bir dava ya da idari ceza ile karşılaşmaması açısından önemlidir.
Ayrıca ticari sözleşmelerin feshi, kira kontratlarının sonlandırılması, tedarikçi ödemelerinin kapatılması ve varsa tahsil edilecek alacakların takibi gibi işlemler de detaylı biçimde planlanmalıdır. E-defter ve e-arşiv sistemleri kullanılıyorsa, bu belgelerin yasal süre boyunca güvenli bir ortamda saklanması gerektiği unutulmamalıdır.
Kapanış sürecinde profesyonel danışmanlık alınması; süreçlerin doğru, hızlı ve eksiksiz şekilde tamamlanmasını sağlar. Böylece şirket kapatma işlemi sonrası oluşabilecek mali ya da hukuki risklerin önüne geçilmiş olur.
Şirket kapatma karmaşık bir süreç gibi görünse de doğru planlama ve resmi işlemlerin eksiksiz yürütülmesi sayesinde sağlıklı bir şekilde tamamlanabilir. Özellikle limited şirket nasıl kapatılır veya anonim şirket fesih süreci gibi kapsamlı adımlar içeren işlemlerde uzman bir mali müşavir ile çalışmak önemlidir. E-Devlet destekli sistemlerin ve dijital başvuru olanaklarının gelişmesiyle birlikte şahıs firmaları için bu süreç daha kolaylaşmıştır.
Hangi şirket türüne sahip olursanız olun vergi ve ticaret sicil yükümlülüklerini yerine getirerek ve doğru belgeleri sunarak işletmenizi sorunsuz şekilde kapatmanız mümkündür. Bu sayede ileride doğabilecek vergi borcu, ceza ya da hukuki sorumlulukların da önüne geçebilirsiniz. Şirket kapatma sürecinde eksiklik yapmamak adına, şahıs şirketi olsanız bile mutlaka muhasebeciniz ile süreci yürütmeniz gerektiğini de unutmamalısınız. Bu sayede alınacak hatalı kararların önüne daha kolay şekilde geçebilirsiniz.